CHỦ ĐỀ 2
CÁC CẤP ĐỘ TỔ CHỨC CỦA THẾ
GIỚI SỐNG

Bài 3
GIỚI THIỆU CHUNG
VỀ CÁC CẤP ĐỘ TỔ CHỨC
CỦA THẾ GIỚI SỐNG
Sinh học 10

Quan sát
hình ảnh sau,
chỉ ra đâu là
vật sống, vật
không sống?
Dựa vào đâu mà em lựa
chọn như vậy?

I. Các cấp
độ tổ chức
của thế
giới sống

Quan sát hình ảnh sau và gọi
tên các cấp tổ chức sống?

Sắp xếp các cấp tổ chức sống
theo sự giảm dần mức độ tổ
chức?

1

6

2

3

7

8

4

9

5

10

Sinh
quyển

(1)

Hệ sinh thái
(10)

Quần xã
(2)

Quần thể
(5)

Cá thể
(4)

Cơ quan
và hệ cơ
quan (7)

Mô (9)

Tế bào
(3)

Bào quan
(6)

Phân tử (8)

Kể tên các cấp độ tổ chức của cơ thể người/ đa bào?

Thế giới
sống có
thể được
sắp xếp,
tổ thức
theo các
cấp độ
nào?

I.

CÁC CẤP ĐỘ TỔ CHỨC SỐNG

-là vị trí của một tổ chức sống trong TGS được xác định
bằng số lượng và chức năng nhất định của các yếu tố cấu
thành tổ chức đó.
-Các cấp tổ chức sống cơ bản là các cấp tổ chức có cấu trúc
ổn định, có thể thực hiện các chức năng sống cơ bản (trao
đổi chất và năng lượng, sinh trưởng và phát triển, sinh sản, cảm
ứng, có khả năng tự điều chỉnh và thích nghi với môi trường sống
độc lập).

-Các cấp độ cơ bản của TGS gồm:
Tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã – hệ sinh thái.

II. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CẤP ĐỘ TỔ CHỨC SỐNG
? Mỗi cấp độ tổ chức sống tuy có những đặc
điểm riêng nhưng cả các cấp độ tổ chức sống
đều có những đặc điểm chung nào?

Các đặc điểm chung:
• Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
• Hệ thống mở và tự điều chỉnh
• Thế giới sống liên tục tiến hóa

1. Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
- Tổ chức cấp dưới làm nền tảng cấu tạo nên tổ chức cấp trên.
- Tổ chức cấp trên mang đặc điểm của tổ chức ấp dưới đồng thời có những đặc
tính nổi trội mà tổ chức cấp dưới không có.
2. Hệ thống mở và tự điều chỉnh
- Các cấp độ tổ chức sống luôn là hệ thống mở: Sinh vật với môi trường có
mối quan hệ qua lại qua quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng. SV
vừa chịu tác động của môi trường vừa góp phần làm biến đổi môi trường.
- Tự điều chỉnh: Mọi cấp độ tổ chức sống đều có khả năng tự điều chỉnh đảm
bảo duy trì và điều hòa sự cân bằng động trong hệ thống, giúp tổ chức
sống có thể tồn tại và phát triển.
3. Thế giới sống liên tục tiến hóa
- Qúa trình tiến hóa của sinh giới là cơ chế gắn liền với sự biến đổi của các
cấp tổ chức sống, qua đó thiết lập các trạng thái cân bằng mới thích nghi với
môi trường sống.

III. QUAN HỆ GIỮA CÁC CẤP TỔ CHỨC SỐNG

- Thể hiện trong quan hệ thứ bậc về cấu
trúc và chức năng.
- Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng
của mọi cơ thể sống: Mọi cơ thể sống đều
cấu tạo từ tế bào, các hoạt động đặc trưng
của sự sống đều được diễn ra trong tế bào.