Hướng dẫn giải đề thi tốt nghiệp THPT năm 2012 Môn Ngữ văn
HƯỚNG DẪN GIẢI ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2012
MÔN: NGỮ VĂN
I. PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ CÁC THÍ SINH (5,0 điểm)
Câu 1. (2 điểm)
Hai nhân vật được nhắc tới trong đoạn văn là Anđrây Xôcôlốp và bé Vania.
Họ được gọi là "hai con người côi cút" vì cả hai đều là những nạn nhân của chiến tranh, đều bị chiến
tranh cướp đi toàn bộ người thân, gia đình (Xôcôlốp bị mất vợ và các con còn Vania thì cha mẹ đều
thiệt mạng trong chiến tranh). Đi ra từ cuộc chiến, họ chỉ có một mình, cô đơn, côi cút giữa cuộc đời.
Hình ảnh so sánh Xôcôlôp và bé Vania như những "hạt cát bị sức mạnh phũ phàng của bão tố chiến
tranh thổi bạt tới những miền xa lạ" là một hình ảnh vô cùng ấn tượng và giàu ý nghĩa. Nó nói lên thân
phận nhỏ bé, vô nghĩa, vô định của những con người trong cơn bão tố chiến tranh. Hình ảnh so sánh một
mặt thể hiện niềm xót thương, sự cảm thông của nhà văn dành cho những nạn nhân, những con người chịu
nhiều bất hạnh trong chiến tranh đồng tố cáo sự tàn bạo, sức tàn phá khủng khiếp của chiến tranh.
Câu 2. (3 điểm)

Mở bài

Giới thiệu vấn đề: thói dối trá và những tác hại của nó đối với đời sống của mỗi cá nhân và toàn xã hội.
Thân bài

Giải thích khái niệm: "dối trá" là hành vi con người không trung thực với bản thân và với người khác,
nói và làm khác đi so với sự thực. Khi "dối trá" trở thành thói quen (thói dối trá), thành tính nết thì tác hại
của nó vô cùng to lớn.

Các biểu hiện của thói dối trá: Trong cuộc sống, thói dối trá được biểu hiện ở nhiều phương diện, nhiều
cấp độ với rất nhiều biểu hiện phong phú. Người ta có thể dối trá trong giao tiếp (nói dối), trong học tập
(quay cóp, gian lận, ...), trong công việc (báo cáo sai sự thực, bệnh thành tích, lừa gạt, ...). Người ta có thể
dối trá với người khác và sống giả dối với chính bản thân mình (đây mới là điều đáng sợ nhất).

Tác hại của thói dối trá:

+ Với mỗi cá nhân: dù dối trá với người khác hay sống giả dối với chính bản thân mình, thói dối trá đều
có tác hại to lớn đối với mỗi cá nhân. Người dối trá sẽ không bao giờ có được lòng tin, sự yêu thương và
cảm thông từ bạn bè và những người xung quanh. Bằng thủ đoạn dối trá, họ có thể đạt được một số mục
tiêu trong thời điểm cụ thể nhưng sẽ không lâu bền. Sống giả dối với chính mình là nỗi đau khổ nhất.

+ Với cộng đồng: thói dối trá tạo ra tác hại to lớn, khiến quan hệ giữa người với người luôn trong tình
trạng nghi kị lẫn nhau. Nó là tác nhân quan trọng dẫn tới sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội.

Các biện pháp khắc phục:

+ Phê phán và xử lí thích đáng các hành vi, hiện tượng gian dối trong học tập, lao động.

+ Đẩy mạnh sự giáo dục lòng trung thực trong nhà trường.

+ Người lớn, những người có trách nhiệm cũng như mọi công dân cần nêu gương về cuộc sống trung
thực, lành mạnh.

Bài học nhận thức và hành động (với học sinh)

+ Trong học tập: Trung thực trong học tập và thi cử, chống mọi hành vi gian lận trong học tập.

+ Trong cuộc sống: Xây dựng quan hệ với mọi người dựa trên sự trung thực, chân thành.

Kết bài
Khẳng định tác hại to lớn của thói dối trá để từ đó có những nhận thức đúng đắn và hành động kiên quyết
đẩy lùi thói dối trá khỏi cuộc sống.

II. PHẦN RIÊNG – PHẦN TỰ CHỌN (5,0 điểm)
Câu 3. (5 điểm) Chương trình Chuẩn
Mở bài

Giới thiệu tác giả: Tố Hữu là lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam. Sự nghiệp thơ ca Tố Hữu
song hành cùng sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Mỗi giai đoạn, mỗi sự kiện cách mạng đều tác động và
in dấu ấn rõ nét trong từng trang thơ Tố Hữu.
Giới thiệu tác phẩm: Việt Bắc là bài thơ được trích trong tập thơ cùng tên của Tố Hữu, được sáng tác
tháng 10 1954, được đánh giá là tác phẩm tiêu biểu cho văn