TẬP THỂ LỚP 10A3
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY, CÔ

KHỞI ĐỘNG

Xem các hình ảnh sau.
Chia sẻ những ấn tượng của em về vùng Đồng Tháp Mười
(Hệ sinh thái, con người, tác phẩm văn học viết về vùng đất này…)

Chia sẻ những ấn tượng của em về vùng
Đồng Tháp Mười (hệ sinh thái, con người,
tác phẩm văn học viết về vùng đất này…)

Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh,
Nước Tháp Mười lóng lánh cá tôm
(Ca dao)
Gái Tháp Mười như
vàng lên

giá
Trai Tháp Mười như đá quý
nghìn năm
( Lời bình trên
facebook) Tháp Mười đẹp nhứt bông sen

Việt Nam đẹp nhứt có tên Cụ Hồ
Bông sen dành để lễ chùa
Cụ Hồ mãi mãi tôn thờ trong tâm
(nguyên gốc)

-Bảo Định Giang

BÀI 7: THƠ TỰ DO
Thực hành đọc hiểu:

TRÀM

ĐI TRONG HƯƠNG
- Hoài
Vũ -

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả: Hoài Vũ

Tên khai sinh: Nguyễn Đình
Vọng, sinh năm 1935
Quê: Quảng Ngãi, có hơn 40
năm sống gắn bó với Sài Gòn
Con người: ấm áp, thân thiện, hiền hòa, dễ
mến.
Sáng tác: 6 tập thơ, 5 truyện
ngắn, 6 tập truyện dịch. Là tác giả
của nhiều bài thơ được phổ nhạc: Đi
trong hương tràm, Vàm Cỏ Đông,
…..
Phong cách thơ: dịu nhẹ,
rộng rãi về cảm xúc, hào
phóng về ngôn từ.

VũEm gửi gì trong gió trong mây
Ðể sáng nay lên Vàm Cỏ Tây
Hoa tràm e ấp trong vòm lá
Mà khắp nơi mây hương toả bay!
Dù đi đâu dù xa cách bao lâu
Dù gió mây kia đổi hướng thay màu
Dù trái tim em không trao anh nữa
Một thoáng hương tràm cho ta bên nhau
Gió Tháp Mười đã thổi, thổi rất sâu
Có nỗi thương đau có niềm hy vọng
Bầu trời thì cao, cánh đồng thì rộng
Hương tràm bên anh, mà em đi đâu
Dù đi đâu và xa cách bao lâu
Anh vẫn có bóng em giữa bóng tràm bát
ngát
Anh vẫn thấy mắt em trên lá tràm xanh
ngát
Anh vẫn nghe tình em trong hương tràm

Tuyển tập thơ Việt Nam
(giai đoạn chống Mỹ cứu nước),
NXB Hội Nhà văn , Hà Nội 1999

Em gửi gì trong gió trong mây
Ðể sáng nay lên Vàm Cỏ Tây
Hoa tràm e ấp trong vòm lá
Mà khắp nơi mây hương toả bay!

2.Tác phẩm
a) Thể thơ: Tự do

b) Hoàn cảnh sáng tác:
Dù đi đâu dù xa cách bao lâu
Năm 1971, trích trong
Dù gió mây kia đổi hướng thay màu
Dù trái tim em không trao anh nữa
“Tuyển tập thơ Việt Nam”.
Một thoáng hương tràm cho ta bên nhau
Theo lời kể của tác giả:
Gió Tháp Mười đã thổi, thổi rất sâu
Năm 1968, khi theo đại quân vào Sài Gòn, không
Có nỗi thương đau có niềm hy vọng
may tôi bị sốt rét, đành phải nằm lại Trạm giao liên
Đồng Tháp Mười. Tại đây, tôi đã gặp 5-6 nữ giao
Bầu trời thì cao, cánh đồng thì rộng
liên. Tôi đặc biệt có cảm tình với một cô tên là Lan.
Hương tràm bên anh, mà em đi đâu?
Đến năm 1971, khi quay lại thì cả rừng tràm đã bị
bom đạn tàn phá xác xơ và hay tin Lan đã hi sinh.
Dù đi đâu và xa cách bao lâu
Anh vẫn có bóng em giữa bóng tràm bát Một đêm, cảm xúc đau xót và mất mát ùa về, tôi viết
ngay được bài thơ “Đi trong hương tràm”.

ngát
Anh vẫn thấy mắt em trên lá tràm xanh

Nhóm
1

Hoàn thành
phiếu học tập
2.a?
Nhóm
4

II. Đọc – hiểu văn
bản
Hoạt động nhóm

Nhóm
2

Hoàn thành
phiếu học tập
2.b?
Nhóm
3

N1: Tìm hiểu khổ 1

N2:Tìm hiểu khổ 2

- Xác định nhân vật trữ
- Không gian, thời gian trong
tình trong bài thơ?
khổ 2 có gì đặc biệt ?
- Khung cảnh thiên nhiên
- Khổ thơ đã tái hiện những
của Vàm Cỏ Tây được khắc quy luật nào?
họa qua những hình ảnh
- Nhận xét hiệu quả phép điệp
nào?
- Chỉ ra , nêu tác dụng của
trong khổ thơ?
các biện pháp tu từ khổ 1?

N3:Tìm hiểu khổ 3

N4:Tìm hiểu khổ 4

- Tâm trạng của nhân vật - Tìm biện pháp tu từ khổ 4. Tác
trữ tình trong khổ 3 có gì
dụng?
khác so với khổ 1 và khổ - Ý nghĩa hình ảnh:
2?
hương tràm, hoa
- Chỉ ra, nêu hiệu quả biện tràm, lá tràm, bóng
pháp tu từ trong khổ 3?
tràm?

Báo cáo kết quả
thảo luận

N1: Tìm hiểu khổ 1

N2:Tìm hiểu khổ 2

- Xác định nhân vật trữ tình trong
- Không gian, thời gian trong khổ 2 có gì
bài thơ?
đặc biệt ?
- Khung cảnh thiên nhiên của Vàm Cỏ - Khổ thơ đã tái hiện những quy luật
Tây được khắc họa qua những hình
nào?
ảnh nào?
- Chỉ ra , nêu tác dụng của các biện - Nhận xét hiệu quả phép điệp trong khổ
pháp tu từ khổ 1?
thơ?
N3:Tìm hiểu khổ 3
N4:Tìm hiểu khổ 4
- Tâm trạng nhân vật trữ tình trong - Tìm biện pháp tu từ khổ 4. Tác dụng?
- Ý nghĩa hình ảnh: hương tràm, hoa
khổ 3 có gì khác so với khổ 1, 2?
- Chỉ ra, nêu hiệu quả biện pháp tu
tràm, lá tràm, bóng tràm?
từ trong khổ 3?

Em gửi gì trong gió trong mây
Ðể sáng nay lên Vàm Cỏ Tây
Hoa tràm e ấp trong vòm lá
Mà khắp nơi mây hương toả bay!

1. Khổ 1: Khung cảnh thiên nhiên.

- Không gian: Vàm Cỏ
Tây
- Thời gian: sáng nay

-Hình ảnh hoa tràm: e
ấp, hương tỏa bay

-Câu hỏi tu từ: Em gửi
gì.....?
-Nhân hóa “ trong gió,
trong mây- hương tỏa
bay” 

Khung cảnh
đẹp, lãng mạn,
nên thơ

Bộc lộ nỗi nhớ thương, đắm say của nhân
vật trữ tình.

Dù đi đâu dù xa cách bao lâu
Dù gió mây kia đổi hướng thay màu
Dù trái tim em không trao anh nữa
Một thoáng hương tràm cho ta bên nhau
2. Khổ 2: Hương tràm trong niềm thương nỗi nhớ của những người yêu nhau
-“thoáng hương tràm” kết nối kì diệu
- Điệp từ:“dù”-nhấn mạnh trở ngại,
trong tình yêu.
khoảng cách :
-“bên nhau” bất chấp xa cách, chia lìa.
+ Không gian: đi đâu. Thời gian: xa
bao lâu
+ Quy luật thay đổi của tạo hóa: gió
mây đổi hướng thay màu.
+Sự lỗi nhịp trái tim, lỗi hẹn tình
yêu: trái tim em không trao anh nữa

“Trái tim em- trao anh nữa” để kết
nối:
Gắn kết
+ xa thành gần
vĩnh cửu.
+“anh” với “em”=“ta”

Hương tràm kết nối, nâng đỡ tâm hồn, cảm xúc những người
yêu nhau

Gió Tháp Mười đã thổi, thổi rất sâu
Có nỗi thương đau có niềm hy vọng
Bầu trời thì cao, cánh đồng thì rộng
Hương tràm bên anh, mà em đi đâu?

3. Khổ 3: Thiên nhiên, cảnh vật trong mùa hoa tràm.
-Thiên nhiên đậm hương vị Đồng bằng Cửu Long: Gió thổi, trời cao, cánh đồng rộng
+Ẩn dụ: “gió Tháp Mười đã thổi, thổi rất sâu

-Tâm
trạng

+Liệt kê: thương đau, hy vọng, bầu
trời,cánh đồng…
+Phép đối: Bầu trời cao>< cánh đồng rộng
+Câu hỏi TT: Hương tràm bên anh, .. em đi đâu?

Hụt hẫng, cô đơn,
trống vắng nối
dài theo ngọn gió
hun hút, mênh
mông. Sự đồng
điệu trong nỗi nhớ
của “anh” về “em”

Dù đi đâu và xa cách bao lâu
Anh vẫn có bóng em giữa bóng tràm bát ngát
Anh vẫn thấy mắt em trên lá tràm xanh ngát
Anh vẫn nghe tình em trong hương tràm xôn xao..
4. Khổ 4: Hương tràm trong tâm trí con người.
- Điệp ngữ: “Anh vẫn” 3 lần+ có, thấy, nghe
- Diễn đạt trùng điệp, tăng tiến.
- Liệt kê: Bóng em, mắt em, tình em,…
Bóng tràm, lá tràm, hương tràm.
=> Hương tràm ăn sâu vào tâm trí của con người, dù
có cách xa thì “em” cùng hương tràm vẫn mãi luôn
gắn bó và trở thành nỗi nhớ trong “anh”.

MỜI THẦY CÔ CÙNG CÁC EM NGHE BÀI HÁT

“ĐI TRONG HƯƠNG TRÀM”
-Thơ: Hoài Vũ.
-Phổ nhạc: Thuận Yến.

Tổng kết
Nội dung
Bài thơ là tiếng hát về
lòng chung thủy, về tình
yêu trong chiến tranh đầy
xúc động, ngân vang. Tình
yêu đó đẹp và bền chặt,
quyện hòa trong tình yêu
quê hương đất nước

Nghệ thuật
- Sử dụng thành công
các thủ pháp nghệ
thuật: câu hỏi tu từ,
điệp, hình ảnh ẩn
dụ....
- Giọng thơ giản dị,
chân thành, cảm xúc
tự nhiên

IV. Vận dụng và liên hệ

1.Vấn đề đặt ra trong bài thơ có ý gì trong cuộc
sống hôm nay?
2.Hình ảnh nào trong bài thơ tạo ấn tượng nhất
cho em? Vì sao?
3. Tìm đọc thêm bài thơ “ Hương thầm” của
Phan Thị Thanh Nhàn. Chỉ ra điểm gặp gỡ
giữa 2 tác phẩm.

Nhàn
Cửa sổ hai nhà cuối phố
Không hiểu vì sao không khép
bao giờ.
Đôi bạn ngày xưa học cùng một
lớp
Cây bưởi sau nhà ngan ngát
hương đưa.
Giấu một chùm hoa sau chiếc
khăn tay,
Cô gái ngập ngừng sang nhà
hàng xóm,
Bên ấy có người ngày mai ra trận
Họ ngồi im không biết nói năng
chi
Mắt chợt tìm nhau rồi lại quay đi,
Nào ai đã một lần dám nói?
Hoa bưởi thơm cho lòng bối rối
Anh không dám xin,

Cô gái như chùm hoa lặng lẽ
Nhờ hương thơm nói hộ tình yêu.
(Anh vô tình anh chẳng biết điều
Tôi đã đến với anh rồi đấy...)
Rồi theo từng hơi thở của anh
Hương thơm ấy thấm sâu vào lồng ngực
Anh lên đường
Hương thơm sẽ theo đi khắp
Họ chia tay
Vẫn chẳng nói điều gì
Mà hương thầm thơm mãi bước người đi.
Nguồn: Trường Sơn - đường khát vọng, NXB
Chính trị quốc gia, 2009
Bài thơ này đoạt giải nhì cuộc thi thơ của
báo Văn nghệ năm 1969,được nhạc sĩ Vũ Hoàng
phổ nhạc thành bài hát cùng tên.
 

TẠM BIỆT CÁC EM,
HẸN GẶP NHAU Ở CÁC GIỜ HỌC TIẾP THEO