MUỐI CỦA
RỪNG
(Trích)

HOẠT ĐỘNG
1
KHỞI ĐỘNG

- Chia sẻ cảm xúc của em khi xem video.
- Theo em, cần có những giải pháp nào
để bảo vệ động vật hoang dã ?

Cảm xúc
- Buồn thương trước nỗi đau của các loài động vật
hoang dã.
- Phần nộ trước những hành động tội ác của những kẻ
săn bắn động vật hoang dã.
- Lo ngại cho môi trường sống của các loài bị đe dọa;
lo ngại việc mất cân bằng hệ sinh thái

.

Giải pháp
- Nghiêm cấm và có chế tài xử phạt thật nghiêm vấn
nạn săn bắn, buôn bán động vật hoang dã.
- Tuyên truyền cho mọi người nhận thức đúng đắn và
có trách nhiệm trong việc bảo vệ động vật hoang dã.
- Trồng rừng để bảo vệ môi trường sống của động vật
hoang dã.
...

HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả Nguyễn Huy Thiệp
- Nguyễn Huy Thiệp (1950- 2021), sinh
tại Thái Nguyên, quê gốc ở Thanh Trì,
Hà Nội.
- Vị trí: Là nhà văn có đóng góp trong
việc đổi mới nội dung và hình thức nghệ
thuật của văn xuôi việt nam đương đại.

Tác phẩm
+ Hơn 50 truyện ngắn, 10 kịch bản, 4 tiểu
thuyết, nhiều bài phê bình văn học; trong đó
nổi tiếng nhất là truyện ngắn.
+ Tác phẩm truyện ngắn nổi bật như: Tướng về
hưu, Không có vua, Những ngọn gió Hua Tát,
Chảy đi sông ơi, Con gái thủy thần,...
+ Truyện ngắn đề cập đến nhiều vấn đề nóng
hổi của đời sống đương đại và khá đa dạng
trong cách viết.

2. Văn bản “Muối của rừng”
PHT 01: Tìm hiểu chung về VB
Muối của rừng
1. Thể loại

..................

2. Xuất xứ và thời điểm sáng tác

.................

3. Nhan đề

..................

4. Nhân vật

..................

5. Bố cục

................

n
ả
b
n
ă
v
c
ọ
Đ
2.1.
ừ
t
u
ể
i
h
m
và tì
i
ả
i
g
ú
h
c
,
ó
h
k

2.2. Thể loại
Truyện ngắn

2.3. Xuất xứ và thời
điểm sáng tác
- Trích trong tập Truyện ngắn Nguyễn
Huy Thiệp, NXB Văn học, Hà Nội, 2021.
- Truyện ngắn Muối của rừng sáng tác
lúc đất nước đã hòa bình 1986 khi mối
quan hệ giữa con người và thiên nhiên
cần được nhìn nhận lại.

2.4. Một số yếu tố của
truyện ngắn
a. Nhan đề
+ Nhan đề gây ấn tượng với người đọc, liên quan

b. Nhân vật

đến một chi tiết cuối truyện (loài hoa tử huyền có

Nhân vật chính:

màu trắng, vị mặn, nên được người ta gọi là muối

ông Diểu – một

của rừng).

người đi săn.

+ Nhan đề gợi nhiều suy ngẫm cho người đọc về vẻ
đẹp của thế giới tự nhiên.

c. Bố cục
văn bản
1.

Phần 1

(Từ đầu...của hang động đá vôi,
phần lược đoạn): Hoàn cảnh ông
Diểu đi săn và hành động bắn con
khỉ đực trong bầy khỉ.

2.

Phần 2

(Tiếp ....Xa hơn nhưng lại
an toàn): Cuộc truy đuổi
của ông Diểu với gia đình
nhà khỉ.

3.

Phần 3

(Tiếp ...chỗ con khỉ đực
nằm): Tình cảm của hai con
khỉ và hành động phóng
sinh của ông Diểu.

4.

Phần 4

(Còn lại): Cảnh ông Diểu
ra về gặp hoa tử huyền
trong làn mưa xuân, báo
hiệu nhiều điều may mắn.

ị
b
n
ẩ
u
h
C
đi săn Bắn trúng
mục tiêu
Ra về

Truy đuổi
con mồi

Phóng sinh
con mồi

Tóm tắt

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Ngôi kể và điểm nhìn
Ngôi kể
ngôi thứ ba

Điểm nhìn

Điểm nhìn của người kể chuyện ngôi thứ ba (điểm
nhìn bên ngoài): miêu tả quang cảnh, không gian núi
rừng, trần thuật lại diễn biến cuộc đi săn của ông Diểu.

Điểm nhìn của nhân vật (điểm nhìn bên trong): kể
và tả qua cảm nhận, suy nghĩ của nhân vật ông Diểu.
ng
rừ
át
qu
o
ba
an
gi
g
ôn
kh
Từ
:
an
gi
g
ôn
kh
Điểm nhìn
i
nú
c
dố
c,
vự
bờ
ỉ,
kh
y
bầ
có
i
nơ
da
u
dâ
ng
rừ
u
kh
xuân, đến
,
ng
lũ
g
un
th
i
vớ
i
nú
ân
ch
ới
dư
o,
le
eo
ch
đá
g
tản
i
cao vớ
cánh đồng, hoa tử huyền nở.

Điểm nhìn thời gian: Hành trình đi săn của ông
Diểu trong ngày; dự đoán tiết trời thay đổi từ
Xuân sang Hạ.

* Mối quan hệ giữa điểm nhìn của người kể
chuyện và điểm nhìn của nhân vật
Hai điểm nhìn này song hành và thay
đổi linh hoạt xuyên suốt đoạn trích.

Tác dụng
+ Giúp câu chuyện trở nên khách quan hơn.
+ Điểm nhìn của nhân vật giúp đi sâu khai thác thế giới nội tâm,
từ đó người đọc sẽ dễ dàng hiểu và lí giải những hành động của
nhân vật hơn, nhận ra quá trình thay đổi nhận thức của nhân vật
về thế giới tự nhiên.

2. Chuyến đi săn
của ông Diểu

Hành trình đi
khám phá truyện

Trạm 1 - Nhóm 1
Thời điểm và nguyên nhân đi săn
+ Ông Diểu đi săn vào thời điểm
nào? Thời điểm ông Diểu chọn đi
săn đem lại cho em suy nghĩ gì?
+ Nguyên nhân nào khiến ông Diểu
muốn đi săn?

Trạm 2 - Nhóm 2
Hành động tội ác và cuộc truy đuổi con mồi
+ Ông Diểu đã chuẩn bị những gì cho buổi đi săn trong rừng?
+ Phân tích hành động, tâm trạng của ông Diểu trong cuộc đi
săn bằng cách hoàn thành bảng sau

:

Sự việc

Diễn biến hành
động, tâm trạng
của ông Diểu

Bắn khỉ bố

.....................

Khỉ con rơi xuống vực

.....................

Khỉ đực run bắn lên nhìn ông cầu khẩn

.....................

Khỉ cái cứ đuổi theo ông và con khỉ đực

.....................

Trạm 3 - Nhóm 3
Hành động phóng sinh con mồi
Tìm và phân tích những
nguyên nhân khiến ông
Điểu quyết định phóng
sinh cho con khỉ đực.

Trạm 4 - Nhóm 4
Trở về với thiên nhiên
- Chi tiết hoa tử huyền ở cuối
truyện gợi cho em những suy
nghĩ gì?
- Rút ra thông điệp của
truyện.

2.1. Thời điểm và
nguyên nhân đi săn
Thời điểm
Sau Tết nguyên đán 1 tháng, có mưa xuân.

Nguyên nhân ông Diểu muốn đi săn
+ Muốn tận hưởng thời tiết đẹp, cảnh vật đẹp.
+ Do được con trai ở nước ngoài gửi về biếu
khẩu súng 2 nòng đẹp như mơ.
+ Coi đó như một trò giải trí, lấy thiên nhiên
làm niềm khuây khỏa đi “tất cả những trò nhố
nhăng đê tiện hàng ngày”.

2.2. Hành động tội ác và
cuộc truy đuổi con mồi
Sự chuẩn bị kĩ lưỡng.
+ Trang phục đi săn: “nai nịt, mặc
quần áo ấm, đội mũ lông và dận đội
giày cao cổ”;
+ Mang theo cả nắm xôi nếp.

* Diễn biến hoạt động đi săn
Sự việc
Diễn biến hành động, tâm trạng của ông Diểu
Bắn khỉ bố
Sợ hãi run lên, biết mình vừa làm điều ác.
Khỉ con rơi - Tái mặt, mồ hôi toát ra như tắm; rùng mình.
xuống vực
- Lùi lại kinh hoàng; chạy lùi trở lại – chạy như ma đuổi.
Truy đuổi khỉ - Cởi bỏ những đồ vật để leo lên dốc núi đá, tóm được con khỉ đực.
đực bị thương - Khi con khỉ đưa mắt cầu khẩu, ông thấy thương hại, tìm cách cầm máu cho
nó.
- Dùng chiếc quần lót (chiếc quần cuối cùng) để băng vết thương cho con khỉ.
- Ôm con khỉ đực xuống núi, kinh hãi khi thoát khỏi cơn lở núi.
- Ông Diểu bế con khỉ đực bị thương trên tay suốt chặng đường xuống núi, chứ
không kéo lê nó.
Khỉ cái cứ đi - Lúc đầu thấy bị xúc phạm ghê gớm, tựa như bị theo dõi, bị ăn vạ.
theo ông Diểu - Sau chứng kiến tình cảm của đôi khỉ, ông buồn tê tái, thấy cay sống mũi.
và con khỉ đực

2.3. Hành động phóng sinh con mồi
Nguyên nhân

Hành động
Phóng sinh cho con
khỉ đực, rồi vội vã
bỏ đi.

+ Cảm giác tội lỗi: Chính ông đã làm tan nát gia
đình nhà khỉ, khiến cho khỉ bố bị thương nặng,
khỉ con rơi xuống vực
+ Cảm động trước tình cảm của đôi khỉ: Khỉ
cái vẫn theo ông và con khỉ đực từ khi ở trên núi
xuống tới chân núi, mặc cho ông xua đuổi, nó
vẫn lẽo đẽo theo.
+ Đồng cảm với thế giới tự nhiên: Từ tâm thế
đối đầu với thế giới tự nhiên, ông Diểu chuyển
sang góc nhìn đồng cảm với tự nhiên.

2.4. Trở về với thiên nhiên
n
ệ
y
u
r
t
i
ố
u
c
t
ế
i
t
i
h
C
u
a
s
ề
v
a
r
u
ể
i
D
Ông
ề
v
i
ố
L
.
n
ă
s
i
đ
c
cuộ
,
i
ờ
ư
g
n
ó
c
ề
h
g
n
ô
kh
ự
t
i
ớ
i
g
ế
h
t
ó
c
ỉ
ch
a
ư
m
n
à
l
i
ớ
v
nhiên
ử
t
a
o
h
i
ớ
v
,
xuân
h
n
ả
c
ở
n
n
ề
huy
rừng kết muối.

Hình ảnh ông Diểu c
ứ trần
truồng, cô đơn, đi tro
ng làn
mưa xuân giữa sắc
hoa tử
huyền là hình ảnh
biểu
tượng cho sự trở v
ề bản
thể của con người
, biểu
tượng cho sự hòa nh
ập của
con người vào môi
trường
tự nhiên

Thông điệp
a
ò
h
g
n
ố
s
g
n
u
h
c
Hãy
,
n
ê
i
h
n
n
ê
i
h
t
i
ớ
v
bình
h
n
ị
đ
g
n
ữ
h
n
i
ổ
đ
thay
ế
h
t
ề
v
a
t
g
n
kiến tro
,
y
ấ
i
h
K
.
n
ê
i
h
n
giới tự
g
n
o
r
t
h
n
ì
m
y
ấ
h
t
ta sẽ
y
ấ
h
t
à
v
,
n
ê
i
h
n
thiên
g
n
o
r
t
n
ê
i
h
n
thiên
mình.

3. Yếu tố kì ảo
Những yếu tố kì ảo trong truyện
1.

Chi tiết sương mù dâng lên cuồn
cuộn sau khi chú khỉ con rơi xuống
vực và cất lên những tiếng kêu thảm
thiết
2.

Chi tiết núi lở: “Thoắt nhiên, đất đá từ
lưng chừng núi sụt xuống rào rào như
có sức mạnh nào đấy xô đẩy. Đoạn
đường mà ông leo lên chỉ còn một vết
chém phẳng lì.

3.

Chi tiết hoa tử huyền
cuối câu chuyện

Chủ đề: Đề cao lòng trắc ẩn,
hướng thiện của con người; ngợi ca
vẻ đẹp của thiên nhiên, tạo hóa.

III. TỔNG KẾT

1. Đặc sắc nghệ thuật

- Cốt truyện được chủ ý dàn dựng như một vở kịch gay cấn,
giàu cảm xúc; với những chi tiết lạ, nửa thực, nửa ảo.
- Lối kể chuyện tuyến tính truyền thống.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật với diễn biến phức tạp.
- Ngôn ngữ phong phú, chỗ thì đậm chất trữ tình, chỗ thì thô
sơ, mộc mạc. Sử dụng ngôn ngữ độc thoại nội tâm ngắn, sắc
sảo, khơi gợi sự đồng sáng tạo của độc giả.

2. Giá trị nội dung
- Muối của rừng chính là kết tinh của quá trình cái
thiện chiến thắng cái ác trong mỗi con người.
- Truyện đem đến thông điệp ý nghĩa về mối quan hệ
gắn bó giữa con người và thiên nhiên: Chỉ khi nào con
người nhận thức được ý nghĩa thực sự của cuộc sống
chọn đứng về cái thiện thì lúc đó thiên nhiên mới ban
phát quà tặng cho con người.

HOẠT ĐỘNG 3
LUYỆN TẬP

1. Nhiệm vụ 1
Ngồi đọc thầm lại những nội
dung đã học, viết ra những
câu hỏi mình chưa hiểu để
trao đổi với các bạn trong lớp

Nhiệm vụ 2
Trò chơi Vòng quay văn học

5

6

7

8

9

20

50

4

4
0

3

80
70

2

10

60

1

30

VÒNG QUAY
VĂN HỌC

QUAY

Câu 1. Dòng nào sau đây nói đúng nhất về
Nguyễn Huy Thiệp?
A. Là nhà văn có nhiều đóng góp B. Là nhà văn tiên phong
trong việc đổi mới nội dung và trong phong trào thơ văn
hình thức nghệ thuật của văn xuôi đương đại
Việt Nam đương đại
C. Là nhà thơ có nhiều giải thưởng D. Tất cả các đáp án trên
lớn về văn học nghệ thuật
QUAY VỀ

Câu 2. Tác phẩm Muối của rừng thuộc thể loại nào?
Muối của rừng thuộc thể loại nào?
A. Truyện truyền kì

B. Tiểu thuyết

C. Truyện ngắn

D. Phê bình văn học

QUAY VỀ

Câu 3. Ông Diểu đi săn vào thời điểm nào?
A. Mùa xuân

B. Đầu mùa hạ

C. Cuối mùa thu

D. Mùa đông

QUAY VỀ

Câu 4. Con khỉ con sau khi lấy được súng của ông
Diểu nó đã làm gì?
A. Nó thử bóp cò

B. Nó vứt súng xuống vực

C. Nó đưa súng cho khỉ mẹ

D. Nó cầm súng và lăn
xuống vực

QUAY VỀ

Câu 5. Vì sao ông Diểu chạy như ma đuổi sau nhìn xuống
miệng vực nơi con khỉ con vừa ngã xuống?
A. Vì ông sợ tiếng rú thê
thảm của khỉ con
C. Vì ông suýt bị rơi xuống
vực

B. Vì ông cảm nhận được sự
kinh dị và tử khi từ dưới
miệng vực bốc lên
D. Cả A và B

QUAY VỀ

Câu 6. Ông Diểu đã cầm máu cho con khỉ đực bị thương
bằng gì?
A. Bằng nhúm cỏ Lào

B. Cái quần lót của ông

C. Bằng cây hoa tử huyền

D. Bằng ít thuốc lá ông cầm
theo bên người

QUAY VỀ

Câu 7. Dòng nào nêu không đúng nguyên nhân khiến ông
Diểu phóng sinh cho con khỉ đực?
A. Cảm giác tội lỗi
C. Chuyển mục tiêu đi săn
sang đối tượng khác

B. Cảm động trước tình cảm
của đôi khỉ
D. Đồng cảm với tự nhiên

QUAY VỀ

Câu 8. Khi rừng kết muối là điểm báo gì?
A. Đất nước thanh bình mùa B. Điềm báo nạn dịch hoành
màng phong túc
hành khắp nơi
C. Điềm báo những nguy
hiểm cận kề cho người đi
rừng

D. Điềm báo một năm đầy
chông gai thử thách

QUAY VỀ

Câu 9. Chi tiết nào sau đây không phải chi tiết kì ảo trong
truyện?
A. Sương mù cuồn cuộn, đầy B. Núi lở, vùi lấp hết quần
tử khí bốc lên từ miệng vực áo, giày của ông Diểu.
nơi con khỉ con rơi xuống.
D. Chi tiết khi bị thương, từ
C. Chi tiết hoa tử huyền nở trong ngực con khỉ đực phát
ra tiếng “hừm” nho nhỏ nghe
khắp lối đi.
rất đáng sợ.
QUAY VỀ

HOẠT ĐỘNG
4
VẬN DỤNG

? Theo Ha-ra-ri (Harari), có một quan niệm cho
rằng: "Các sinh vật không phải người không có
giá trị tự thân nào cả, chúng chỉ tồn tại vì lợi ích
của chúng ta mà thôi.” Đọc truyện ngắn Muối
của rừng, em có tán thành với quan niệm đó
không? Vì sao?