KHỞI ĐỘNG
Các em quan sát những hình ảnh sau và cho
biết đó là hiện tượng tự nhiên gì?

VĂN BẢN 2:

Sao băng là gì và những
điều bạn cần biết về sao băng

“Từ
G
Y
W
S
Q
W
S
Q
V

I
K
Q
A
P
D
V
O
H

Ả
I
L
O
C
T
L
X
J

khoá bí ẩn”.
I
E
S
B
H
B
K
P
I

T
N
G
Ă
I
L
U
A
N

H
I
Ệ
N
T
Ư
Ợ
N
G

Í
R
T
G
O
V
N
L
M

C
T
Ự
N
H
I
Ê
N
B

H
P
T
H
I
V
T
L
P

II. Trải nghiệm cùng văn bản

Hướng dẫn đọc:
Giọng to, rõ. Chú ý khi đọc đến những
kí hiệu
thì dừng lại một vài phút
nhìn qua hộp chỉ dẫn suy ngẫm và trả
lời những yêu cầu của sách giáo khoa.

Suy luận: Mục đích của đoạn văn này là gì?
Mục đích: Giúp người đọc xác định được thế nào là sao băng
và sao băng được hình thành như thế nào.
Theo dõi: Nội dung chính của đoạn văn này là gì?
Nội dung chính: Giải thích hiện tượng mưa sao băng.
Xác định thông tin chính và thông tin chi tiết: Xác định
thông tin chính và thông tin chi tiết của phần văn bản “Mỗi
năm có rất nhiều … 12-13 tháng 12”
- Thông tin chính: giới thiệu một số trận mưa sao băng có
mật độ sao cao.
- Thông tin chi tiết: Cho biết tên gọi, ngày xuất hiện của mưa
sao băng.

I. Trải nghiệm cùng văn bản
- Văn
Kiểubản
văn“Sao
bản:băng
Vănlàbản
tinđiều
giảibạn
thích
gì vàthông
những
cần
một
hiện
nhiên.kiểu văn bản gì?
biết về
saotượng
băng”tựthuộc
- Mục
đích:mục
Để người
đọccủa
cậpvăn
nhật
Xác định
đích viết
bảnthông
trên. tin cơ
bản về sao băng và mưa sao băng.

III. Suy ngẫm và phản hồi
1. Đặc điểm của văn bản thông tin

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Yếu tố cần xác định của văn bản thông Đặc điểm của yếu tố thể hiện trong văn
tin giải thích một hiện tượng tự nhiên bản Sao băng là gì và những điều bạn cần
biết về sao băng.
Cấu trúc của văn bản
Cách sử dụng từ ngữ của văn bản

Yếu tố cần xác
định của văn bản
thông tin giải
thích một HTTN
Cấu trúc của văn bản
- Sapo. Không có.

Đặc điểm của yếu tố thể hiện trong văn
bản Sao băng là gì và những điều bạn cần
biết về sao băng.
- Sapo: Không có.

- Phần 1: “Nhiều người tin rằng, khi nhìn
lên bầu trời… câu chuyện về tình yêu”:
Giới thiệu khái quát về hiện tượng.
- Phần 2. “Sao băng là gì... vì vậy. hầu hết
các trận mưa sao băng đều có chu kỳ là một
năm: Giải thích nguyên nhân xuất hiện và
cách thức diễn ra của hiện tượng tự nhiên.

- Phần 3. Không có.

Đặc điểm của yếu tố thể hiện trong văn bản Sao
Yếu tố cần
băng là gì và những điều bạn cần biết về sao
xác định của
văn bản thông băng.
tin giải thích
một HTTN
Từ ngữ thuộc chuyên ngành khoa
Sử dụng một số từ ngữ thuộc chuyên ngành khoa học thiên văn (VD: Thiên thạch, bầu khí quyển, bụi vũ trụ, sao chổi, tiểu
Cách sử dụng từ
học
văn
(VD:
Thiên
thạch,
hành tinh quỹ đạo,..), động từ/Cụm động
từ miêuthiên
tả hoạt động hoặc
trạng thái
(VD: đốt cháy,
phát sáng, chuyển
động, cắt
ngang,
đi xuyên,…),
từ ngữbản
miêu tả trình tự (ví dụ: Trước khi,…).
ngữ
của văn
bầu khí quyển, bụi vũ trụ, sao

chổi,
động
động
cháy,

tiểu hành tinh quỹ đạo,..),
từ/Cụm động từ miêu tả hoạt
hoặc trạng thái (VD: đốt
phát sáng, chuyển động, cắt

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Đặc điểm của văn bản thông tin

a. Cấu trúc
- Sa – pô: Không có
- Phần 1: “Nhiều người tin rằng, khi nhìn lên bầu trời
… câu chuyện về tình yêu”: giới thiệu khái quát về
hiện tượng.
- Phần 2: “Sao băng là gì … Vì vậy, hầu hết các trần
mưa sao băng”: Giải thích nguyên nhân xuất hiện và
cách thức diễn ra hiện tượng.
- Phần 3: Không có.

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Đặc điểm của văn bản thông tin
b. Cách sử dụng từ ngữ văn bản:

Sử dụng từ ngữ thuộc chuyên ngành khoa học
thiên văn (thiên thạch, bầu khí quyển, bụi vũ trụ,
sao chổi, tiểu hành tinh, quỹ đạo), động từ, cụm
động từ miêu tả hoạt động hoặc trạng thái (đốt
cháy, phát sáng, chuyển động, cắt ngang, …) từ
ngữ miêu tả trình tự (trước khi, …)

II. Suy ngẫm và phản hồi
2. Điểm khác biệt trong cách trình bày đề
mục của văn bản 1 và 2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Điểm khác biệt trong cách trình bày đề mục của văn
bản Sao băng là gì và những điều bạn cần biết về sao
băng? với văn bản Bạn đã biết gì về sóng thần?
Sao băng là gì và những Bạn đã biết gì về sóng
điều bạn cần biết về sao
thần?
băng?
…
…
Cách trình bày ấy có tác dụng trong việc thực hiện
mục đích của văn bản là:
………………………………………………………………

Điểm khác biệt trong cách trình bày đề mục của văn bản Sao
băng là gì và những điều bạn cần biết về sao băng? với văn bản
Bạn đã biết gì về sóng thần?
Sao băng là gì và những điều Bạn đã biết gì về sóng thần?
bạn cần biết về sao băng?
Trình bày dưới hình thức câu
hỏi:
+ Giải thích sao băng là gì?
+Mưa sao băng là gì ?
+ Mỗi năm thường có những
trận mưa sao băng nào?
+ Vì sao mưa sao băng lại có
chu kì?

Trình bày dưới dạng cụm từ:
+ Nguyên nhân gây ra sóng
thần
+ Cơ chế hình thành sóng thần
+ Dấu hiệu sắp có sóng thần
+ Các thảm hoạ sóng thần
trong lịch sử

Cách trình bày ấy có tác dụng trong việc
thực hiện mục đích của văn bản là:
+ Thể hiện dấu hiệu hình thức đặc trưng
của một VB thông tin, góp phần làm nổi
bật thông tin chính và thực hiện mục đích
của VB
+ Tóm tắt thông tin chính của VB, khơi gợi
hứng thú, sự tò mò và định hướng tiếp
nhận cho người đọc

II. Suy ngẫm và phản hồi
3. Thông tin cơ bản của văn bản

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Tóm tắt các thông tin cơ bản của văn bản Sao băng là gì và
những điều bạn cần biết về sao băng? Dựa vào đâu em có thể
xác định được những thông tin cơ bản này?
– Các em trả lời một số câu hỏi sau: Thông tin cơ bản của VB
là gì? Làm thế nào để xác định thông tin cơ bản của VB?
– Sau đó, xác định các thông tin của VB và cách xác định
những thông tin ấy bằng việc hoàn thành bảng sau:

Phần văn
bản
…

Thông tin
cơ bản
…

Cách xác định thông tin cơ
bản
…

Thông tin cơ
Phần văn bản
bản
Sao băng là
gì? ... tạo nên Nguyên
những
hố nhân xuất
của
lòng chảo sâu hiện
trên lục địa. hiện tượng
 
sao băng
 
 
 

Cách xác định thông tin cơ bản
Đọc đề mục và nội dung phần VB:
– Đề mục: Sao băng là gì? tóm tắt
thông tin cơ bản của phần VB.
– Nội dung câu: Sao băng thực chất
là đường nhìn thấy ... với vận tốc
rất lớn (khoảng 10.000 km/h) khẳng
định nguyên nhân dẫn đến việc xuất
hiện hiện tượng sao băng. Các câu
còn lại của phần VB này giải thích
rõ nguyên nhân ấy.

Phần văn
bản

Thông tin
Cách xác định thông tin cơ bản
cơ bản
Nguyên Đọc đề mục và nội dung phần
VB:
nhân
– Đề mục: Mưa sao băng là gì?
Mưa
sao
xuất
hiện
băng
là
tóm tắt thông tin cơ bản của
đặc phần VB.
gì? ...được và
 
gọi là bão điểm của – Nội dung chi tiết của phần
sao băng.
HT mưa VB giải thích cho sự xuất hiện
sao băng và đặc điểm của hiện tượng
mưa sao băng.

Thông tin cơ
Phần văn bản
bản

Cách xác định thông tin cơ bản

Mỗi
năm Thời điểm
thường
có xuất hiện
những trận những
mưa
sao trận mưa
băng
sao băng
nào? ...việc
quan sát sao trong năm
băng
cũng và lưu ý
gặp
nhiều khi quan
khó khăn.
sát

Đọc đề mục và nội dung phần VB
– Đề mục: Mỗi năm thường có những
trận mưa sao băng nào? tóm tắt thông
tin cơ bản của phần VB.
– Câu đầu tiên: Mỗi năm có rất nhiều
trận mưa sao băng xác định rõ thông
tin cơ bản của phần VB sắp trình bày.
– Các thông tin chi tiết về thời gian và
tên của một số trận mưa sao băng
trong năm, tập trung làm minh chứng
cụ thể cho thông tin cơ bản.

Phần văn Thông tin
bản
cơ bản
Vì sao mưa
Nguyên
sao băng lại
có
chu nhân
kì? ... Vì xuất hiện
vậy, hầu hết hiện
 
các
trận tượng
mưa
sao mưa sao
băng đều có
băng
theo
chu kì là
chu kì
một năm.

Cách xác định thông tin cơ bản

Đọc đề mục và nội dung phần
VB:
– Đề mục: Vì sao mưa sao
băng lại có chu kì? tóm tắt
thông tin của phần VB.
– Sử dụng một số từ ngữ gợi
mối quan hệ nguyên nhân – kết
quả của các thông tin: do...
nên, nếu ... thì, vì vậy, ...

II. Suy ngẫm và phản hồi:
3. Thông tin cơ bản của văn bản:

a. Thông tin văn bản
 - Nguyên nhân xuất hiện của hiện tượng sao băng
- Nguyên nhân xuất hiện và đặc điểm của hiện
tượng mưa sao băng.
- Thời kì xuất hiện những trận mưa sao băng trong
năm và lưu ý quan sát.
- Nguyên nhân xuất hiện hiện tượng mưa sao băng
theo chu kì.

II. Suy ngẫm và phản hồi:
3. Thông tin cơ bản của văn bản:
a. Thông tin văn bản
 b. Cách xác định thông tin
- Tên văn bản đề mục.
- Nội dung toàn văn bản.
- Thông tin chi tiết của đoạn
- Thông tin cơ bản của đoạn.

II. Suy ngẫm và phản hồi:
4. Cách trình bày thông tin:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Đoạn trích
a. Sao băng thực chất là đường nhìn thấy
của các thiên thạch ... tạo nên những hố
lòng chảo sâu trên lục địa.
b. Mỗi năm có rất nhiều trận mưa sao
băng... cực điểm vào ngày 12 đến ngày 13
tháng 12.
c. Sao băng là sự xuất hiện ngẫu nhiên
của các thiên thạch trên bầu trời... hầu
hết các trận mưa sao băng có chu kì là
một năm.

Cách trình bày
thông tin

Tác dụng

Đoạn trích

Cách trình bày
thông tin

a. Sao băng thực  
bày
chất là đường Trình
nhìn thấy của các thông tin theo
thiên thạch ... tạo mối quan hệ
nên những hố nhân quả.
lòng chảo sâu trên
lục địa.

Tác dụng
Hỗ trợ biểu đạt
thông tin cơ bản
của đoạn trích:
nguyên nhân xuất
hiện của hiện
tượng sao băng.

Đoạn trích

Cách trình bày thông tin
Trình bày thông tin theo
b. Mỗi năm có mức độ quan trọng của
rất nhiều trận thông tin kết hợp với cách
mưa sao băng... trình bày theo trật tự thời
cực điểm vào gian, thể hiện rõ mối quan
ngày 12 đến hệ giữa thông tin chính
ngày 13 tháng (Mỗi năm có nhiều trận
12.
mưa sao băng) với thông
tin chi tiết (liệt kê thời điểm
xuất hiện và tên của một số
trận mưa sao băng tháng
trong năm.

Tác dụng
Hỗ trợ làm rõ thông tin cơ
bản (mỗi năm có nhiều trận
mưa sao băng), tất cả các
thông tin chi tiết về một số
trận mưa sao băng xảy ra
trong năm đều hướng đến
việc minh hoạ cụ thể cho
thông tin cơ bản; đồng thời
giúp người đọc hình dung
rõ hơn về thời điểm xuất
hiện các trận mưa sao băng
theo thứ tự các trong năm).

Đoạn trích
c. Sao băng là sự
xuất hiện ngẫu
nhiên của các
thiên thạch trên
bầu trời... hầu
hết các trận mưa
sao băng có chu
kì là một năm.

Cách trình bày
thông tin

Tác dụng

Hỗ
trợ
biểu
đạt
Trình
bày
thông
tin
cơ
bản
thông tin theo
của
đoạn
trích:
mối quan hệ
nguyên
nhân
xuất
nhân quả.
hiện hiện tượng
mưa sao băng
theo chu kì.

II. Suy ngẫm và phản hồi:
4. Cách trình bày thông tin:
a. Trình bày theo mối quan hệ nhân quả: hỗ trợ thông
tin cơ bản nguyên nhân xuất hiện của sao băng.
b. Trình bày theo quan hệ mức độ quan trọng của
thông tin, trật tự thời gian, mối quan hệ giữa thông tin
chính với thông tin chi tiết hỗ trợ thông tin cơ bản về
mưa sao băng.
c. Trình bày theo quan hệ nhân quả hỗ trợ thông tin
chu kì của sao băng.
 

II. Suy ngẫm và phản hồi:
5. Phương tiện phi ngôn ngữ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Văn bản Sao băng là gì và những điều bạn cần biết về sao
băng? đã sử dụng (những) loại phương tiện phi ngôn ngữ
nào? Ý nghĩa của việc sử dụng (những) loại phương tiện ấy
trong văn bản là gì?

Văn bản đã sử dụng
(những) loại phương tiện
phi ngôn ngữ:
Ý nghĩa của việc sử dụng
(những) loại phương tiện
ấy trong văn bản là:

II. Suy ngẫm và phản hồi:
5. Phương tiện phi ngôn ngữ
Hình ảnh, số liệu : hỗ trợ thể hiện nội
dung, giúp người đọc hình dung rõ hơn về
những thông tin được trình bày, tăng sức
hấp dẫn của văn bản.

LUYỆN TẬP
Tìm và xem video clip về một trận
mưa sao băng trên Internet. Sau đó,
trình bày cảm xúc, suy nghĩ cùa em
về video clip đó.

HS thực hiện nhiệm vụ này ở nhà với sự trợ giúp của máy tính hoặc
điện thoại thông minh. HS cần thực hiện nhiệm vụ với sản phẩm tiêu
chí sau:
Tiêu chí
Đạt Chưa
đạt
Trình bày cụ thể cảm xúc, suy nghĩ của bản
 
 
thân về một video clip liên quan đến một trận
mưa sao băng.
Nội
 
 
dung Sử dụng ngôi thứ nhất đề trình bày.
Giới thiệu rõ nguồn của video clip trong nội
 
 
dung trình bày.
Trình bày bằng hình thức đoạn văn có độ dài
 
 
Hình khoảng 100 chữ.
Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu.
 
 
thức
Chữ viết rõ ràng.